H αρτηριακή πίεση είναι η πίεση με την οποία το αίμα κινείται από την καρδιά προς το υπόλοιπο σώμα. Χρειάζεσαι συγκεκριμένη πίεση ώστε το αίμα να κινείται συνεχώς. Η υψηλή πίεση-υπέρταση δημιουργείται όταν τα τοιχώματα των μεγάλων αρτηριών του σώματος χάσουν την ελαστικότητα τους και οι μικρότερες αρτηρίες στενέψουν σε διάμετρο.

Η καρδιά σου είναι μια αντλία που συνεχώς χτυπάει, συστέλεται και χαλαρώνει περιοδικά. Έτσι η υψηλότερη πίεση που λέγεται συστολική, είναι η πίεση με την οποία η καρδιά ωθεί το αίμα στο υπόλοιπο σώμα. Αντίθετα, η διαστολική είναι η πίεση της καρδιάς μεταξύ των χτύπων της, όταν χαλαρώνει. Γι’ αυτό το λόγο κάθε μέτρηση δίνει δύο τιμές, τη «μεγάλη», συστολική και την «μικρή», διαστολική πίεση. Ο στόχος σου είναι η «μεγάλη» να είναι κάτω από 14 και η «μικρή» κάτω από 8.5. Αν έχεις πρόβλημα με το ζάχαρο, τους νεφρούς ή το κυκλοφορικό, ο στόχος σου πρέπει να είναι κάτω από 13 για τη συστολική και 8 για τη διαστολική.

Υπάρχουν συγκεκριμένοι τρόποι για να  προλάβεις την υπέρταση :
 Περιόρισε το αλάτι! Υπάρχει σαφής σχέση μεταξύ υπέρτασης και κατανάλωσης αλατιού.Το σώμα έχει ανάγκη μικρής ποσότητας αλατιού αλλά εμείς καταναλώνουμε τουλάχιστον διπλάσια ποσότητα. Ο στόχος πρέπει να είναι η κατανάλωση κάτω από 6 γραμμάρια ημερησίως. Προσπάθησε να μην προσθέτεις αλάτι στο μαγείρεμα αλλά ούτε και στα κρύα πιάτα. Το πιο πολύ αλάτι είναι κρυμμένο σε κατεργασμένες-έτοιμες τροφές και στο ψωμί. Θα διαπιστώσεις ότι η γεύση σου θα προσαρμοστεί και πολύ σύντομα δε θα χρειάζεσαι αλάτι για να απολαύσεις ένα φαγητό.
 Κάνε πιο πολύ γυμναστική! Ο τύπος σωματικής δραστηριότητας που συνιστάται για την καρδιά είναι η έντονη, ρυθμική, αερόβια άσκηση όπως το ζωηρό περπάτημα, η ποδηλασία ή ο χορός.
 Αν έχεις ήδη υψηλή πίεση και δεν έχεις πρόβλημα με την καρδιά, ο στόχος σου είναι να φτάσεις τα 30 λεπτά έντονης άσκησης , τουλάχιστον 5 μέρες την εβδομάδα. Έντονη είναι η άσκηση εκείνη που σε κάνει να ζεσταίνεσαι και να ανασαίνεις γρήγορα, όπως το γρήγορο περπάτημα. Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η άσκηση μπορεί να σε βοηθήσει να ρίξεις την πίεση σου ή και να προλάβεις τη δημιουργία υπέρτασης. 
           Προσοχή!  Η άρση βάρους, δηλαδή η ισομετρική άσκηση, αυξάνει την πίεση και 
            πρέπει να την αποφεύγεις. Αν πάσχεις από καρδιά, βρες τί μπορείς να κάνεις
            χωρίς να αναπτύσσεις πόνο στην καρδιά και σιγά σιγά αύξησε τη δραστηριότητα
           σου. Είναι χρήσιμο να διαλέξεις μία απόσταση και μία ταχύτητα βάδισης που
            ξέρεις ότι δε θα σου προκαλέσει πόνο (στηθάγχη). Ξεκίνα έτσι δύο φορές
           ημερησίως για 2 μέρες και σταδιακά αύξησε την απόσταση για άλλες 2 μέρες. Αν
           το βρεις δύσκολο ξαναμείωσε την απόσταση. Προτού θέσεις νέους στόχους, να
           είσαι σίγουρος ότι πραγματοποιείς τον προηγούμενο εύκολα και ανά πάσα στιγμή.
 Χάσε κιλά!  Αν είσαι υπέρβαρος, η απώλεια κιλών θα μειώσει την πίεση σου. Η υγιεινή διατροφή θα σε βοηθήσει επίσης να χαμηλώσεις την κακή χοληστερίνη. Μην προσπαθείς να χάσεις κιλά πολύ γρήγορα. Αργά και σταθερά είναι ασφαλέστερα.
 Φάε πιο πολλά φρούτα και λαχανικά!  Τα φρούτα και τα λαχανικά περιέχουν κάλιο που μειώνει την πίεση. Στόχευσε σε τουλάχιστον 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών διαφορετικού χρώματος ημερησίως.
 Πιές αλκοόλ με μέτρο!  Μία μονάδα αλκοόλ ισοδυναμεί με 250 ml μπύρας ή ένα μικρό ποτήρι κρασιού ή μία μεζούρα οινοπνευματώδους ποτού. 1 με 2 μονάδες ημερησίως προστατεύουν την καρδιά σε άντρες και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Πιο πολύ από αυτό βλάπτει την καρδιά και το κυκλοφορικό προκαλώντας υπέρταση και εγκεφαλικά.
 Μη στρεσάρεσαι! Το άγχος ανεβάζει την πίεση αλλά η πίεση επιστρέφει στο φυσιολογικό μόλις το στρεσογόνο ερέθισμα υποχωρήσει. Άλλωστε, το στρες που οφείλεται σε χρόνιες καταστάσεις π.χ οικονομικές δυσκολίες, δεν αυξάνει την πίεση.
 Κόψε το κάπνισμα!  Το κάπνισμα είναι πολύ επιβαρυντικός παράγοντας για την καρδιά και την πίεση.Η πίεση αυξάνεται κατά την διάρκεια του καπνίσματος. Αν καπνίζεις και έχεις υπέρταση, τα αγγεία σου θα βουλώσουν πολύ πιο γρήγορα.  Αν σταματήσεις το κάπνισμα, ο κίνδυνος για έμφραγμα ή εγκεφαλικό πέφτει στο μισό μέσα σε ένα μόλις χρόνο, σε σχέση με του καπνιστή.

Και μην ξεχνάς, η καλύτερη αντιμετώπιση ενός προβλήματος είναι η πρόληψη του.

Γεράσιμος Καρούσος
Δ/ντης Παθολογίας
Αθηναϊκή Κλινική